Siz Delibal Diyebilirsiniz, Biz Bipolar Bozukluk Diyoruz! | Psikojen

4

31 Mart 2018





Bir dönemin ünlü ruh hastalığı  bipolar bozukluk hakkında Çağatay Ulusoy'un oynamadığı neleri biliyorsunuz?
Evet bir dönem ciddi manada her kafamı çevirdiğimde 'Psikoloji mi okuyorsun? Yeaah ben de biliyorum bipolar filan öyle yani....' cümlesini ve türevlerini sıklıkla duyuyordum, psikoloji okuyanlar bilir derdimi. Peki aslında bipolar bozukluk nasıl tanımlanabilir?

 30 Mart günü Van Gogh'un doğum günü ve bipolar hastalığına farkındalık yaratmak için, her yıl bipoların konuşulduğu ve bu hastalıktan muzdarip insanların yanında olduğumuzu belirtmek adına isimlendirilmiş bir gün. Sizce Gogh ve bipolar ile mücadele günün bir kesişim kümesi var mı? Yok cevabını verdiyseniz önce Gogh'un çizdiği şu iki resme ve sonra bu rahatsızlığın tanımına bakalım.
happinessvan gogh

Yaygın olarak 20'li yaşlarda görülmeye başlanan bipolar bozukluk, mani dönemlerinden depresyon dönemlerine uzanan ve bu dönemlerdeki davranışlarda aşırılık ve keskinlikleri ile tanınan çift uçlu bir ruhsal bozukluktur. 

Mani Döneminde kişiler aşırı mutlu olurlar, çok uykusuz kalır ama çok enerjik olurlar, para harcama isteğinde ve cinsel isteğinde artış görülür. İnsanların yardıma ihtiyacı olmasa da insanlara yardım ederler. Alkol ve madde kullanımında artışlar görülür. Bu rahatsızlığın ileri seviyelerinde olan hastalar kendilerini adeta seçilmiş kişiler olarak görürler. Cumhurbaşkanı, peygamber ve dahi ilah olduklarını iddia edebilirler. Çok seri konuşurlar, laflarını bölmeye çalışsanız da asla başaramazsınız, çünkü susmazlar. Bu durumların bazıları dönem dönem hepimizde görülür elbette, ama burada dikkat çekilmesi gereken üç nokta vardır; Aşırılık, öyle bir aşırılık ki durumun sosyal hayatını ve mesleki hayatını bozacak derecede yaşanmalı, en az 7 gün süren dönemler halinde görülmeli ve arkasından depresif döneme geçilmeli. 
depression

Depresyon Döneminde kişiler keyifsiz, mutsuz umutsuz ve değersiz hissederler. Yoğun bir geçmiş yaşantılara duyulan pişmanlık hakimdir. İştah bozukluğu görülür, kimi aşırı yemek tüketir, kimi yaşayacak kadar.Arkadaş, aile görmek, onların yüzüne bakmak işkence haline gelir. Ve çoğu hastayı bu dönemin zirvesinde intihar etmesiyle kaybederiz. 
Genele vurduğumuzda kadınlar daha fazla depresif dönem ile, erkekler is manik dönem ile başlar. Hastalığın seyrine mevsimler etki edebilir. Yaz, ilkbahar aylarında manik; kış, sonbahar aylarında depresif dönem etkilerini gösterebilir. Hastanın kendisinn ve yakınları tarafından hastalığın seyrinin incelenmesi,ataklardaki duygu durumunun ve düşünce biçiminin kavranması tedavinin gidişatında olumlu etkiler yaratır.
 3 risk faktörü vardır; Biyolojik, çevresel ve psikolojik. 
Burada risk faktörü tanımını kullanıyoruz çünkü bu durumlar varsa kesinlikle sebep budur diyemiyoruz, bu konudaki araştırmalar hala sürmekte ama bu durumların karşılaşıldığı bireylerin incelenmesi erken teşhise yardımcı olabilir.
Biyolojik risk faktörleri, genetik, nörokimyasal bozukluk ve beyin yapısı, işleyişinde farklılıklar olarak açıklanabilir. Birinci dereceden akrabalarında bipolar bozukluk görülen bireylerde görülme riski 10 kat fazladır.
Psikolojik olan risk faktörlerine bakılacak olursa; aynı zamanda başka bir ruhsal rahatsızlık yaşayan bireylerin bipolar bozuklukla karşılaşması 3-4 kat fazladır, yani eş zamanlılık vardır.Madde kullanım bozukluğu olan kişilerde olma olasılığı da katlanıyor ama madde kullanımıyla mı bipolar bozukluk artış gösterir? Yoksa bipolar bozukluk ile madde kullanımı mı? Henüz bir cevabımız yok.
Çevresel risk faktörleri, uzmanlar tarafından en büyük risk faktörü olarak görülüyor. Şiddetli bir stres döneminden geçmek manik dönemi ciddi bir şekilde tetikliyor.Ama bu demek değil ki böyle süreçlere maruz kalınca manik depresif olacağız, bunun anlamı böyle bir durum yaşamak bu rahatsızlığa yatkınlığı olanların bu süreçle tetiklenebileceğidir. 
Tedavisi Nedir?
Tedavisi uzun soluklu olan bu rahatsızlık kesinlikle ilaçlar ve terapiler eşliğinde tedavi edilmelidir. İntihar oranı çok yüksek olan bu rahatsızlıkta, en fazla intihar ile ilaç bırakıldığında karşılaşıyoruz. Hastalık döngüsüne depresif  dönemde başladıysa bilinçsiz antidepresan kullanımı manik dönemi tetikleyen etken olabilir. Tekrar etme oranı da çok yüksek olan bu rahatsızlık -sosyal çevreye, genlere, psikolojik etmenlere hesaba katıldığındançok büyük değişiklikler gösterebilir.- tedavi  ve koruyucu tedavi sürecinde hiç atak geçirmeden 2 yıl kullanılması gerekiyor. .

Ve bu hastalık ile başa çıkmak ve hayatınızı idaame ettirmeniz de mümkün. Tıpkı Nurseli İDİZ, Mel GİBSEN, Kurt COBAİN, Jean Claude ve Van GOGH gibi. Küçük bir betimleme istersen Delibal filmini izleyebilirsin, ama bence 3 Moonu hastalığı çok daha güzel incelemiş. Bir de sonda  umut dolu konuşup bu filmleri önermiş olmam cidden komik oldu👌 

Ama neden olmasın ki sonuçta, Why This Kolaveri Di?